Wprowadzenie
Mierniki wydajności pracy
Mierniki dotyczące oceny i porównywania wydajności pracy obejmują wskaźniki dotyczące proporcji czasu i pomiary poszczególnych procesów oraz produkcji.
Wskaźniki proporcji dotyczą podziału czasu na poszczególne czynności wykonywane przy hodowli. Stosowanie wskaźników proporcji nie zawsze się sprawdza, wobec róžnorodności systemów stosowanych na farmach w Wielkiej Brytanii. Poniewaž suma wskaźników proporcji czasu zawsze równa się 100%, pozorna wydajność w jednym fragmencie systemu hodowli, będzie zawsze zrównowažona podobnym brakiem wydajności w innym.
Pomiary dotyczące poszczególnych procesów dotyczą przepływu środków produkcji w ramach systemu hodowli, jak np. krów przez dojarnię, macior przez prosiarnię lub samego personelu. I tak dla przykładu, Międzynarodowa Sieć Gospodarstw Porównawczych stosowała (2005 r. ) jako wskaźnik pomiaru krowy/jednostka robocizny (labour unit, LU) i stwierdziła, že w przypadku Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej wskaźnik ten wynosił 47 krów/jednostkę robocizny i ustępował USA (49 krów/LU) i pozostawał bardzo w tyle za Nową Zelandią (110 krów / LU). Efektywność w wielu częściach systemu hodowli będzie odnosiła się do wskaźników dotyczących procesu produkcji, jak np. czasu dojenia na krowę, lub maciory/jednostka robocizny.
Wskaźniki dotyczące poszczególnych procesów są szczególnie przydatne, gdyž porównania są mniej podatne na sezonowe zmiany wydajności i są stosunkowo łatwo zrozumiałe. Jednakže, stosowanie wskaźników dotyczących procesów nie daje pełnej možliwości odniesienia kosztów do wpływów z zainwestowania w siłę roboczą, co przy samoistnym ich zastosowaniu može przyczynić się do wyznaczania zadań, nie gwarantujących najlepszej rentowności.
Wskaźniki dotyczące produkcji odnoszą się do produkcji opuszczającej gospodarstwo i jako takie pozwalają na ocenę relacji pomiędzy nakładami a faktycznymi przychodami finansowymi. Wskaźniki produkcji stanowią najbardziej szczegółowy i dokładny sposób pomiaru wydajności pracy. Jest jednak szereg istotnych zastrzežeń, jakie naležy wziąć pod uwagę:
- Aby wskaźniki miały sens, rezultaty produkcji powinny odnosić się do nakładów. Rezultaty określonych zadań związane są ze znacznym przesunięciem w czasie, czyli dla przykładu, czas poświęcony na nawoženie, nie będzie miał natychmiastowego wpływu na wydajność mleczną lub produkcję prosiąt.
- Rezultaty mogą się bardzo znacznie róžnić w danym okresie, co dotyczy sezonowości produkcji mleka w stadach cielących się krów.
- Wiele pomiarów rezultatów može być potrzebne w ramach jednego gospodarstwa. Na przykład, w odniesieniu od produkcji mlecznej wskaźnik ‘sprzedažy mleka’ lub ‘sprzedaž cieląt’. W przypadku produkcji trzody, to može być na przykład ‘prosięta odsadzone’, albo takže ‘przyrost masy prosiąt odsadzonych’.
- Rezultaty podlegają niezaplanowanym wpływom, jak na przykład wydajność može zmniejszyć się na skutek infekcji.
Choć czynniki te nie obniżają dokładności pomiarów rezultatów produkcji, to podkreślają zasadę, że wszelkie mierniki dotyczące hodowli należy interpretować z zachowaniem ostrożności, i o ile to możliwe, z odpowiednim przygotowaniem fachowym. W ramach programu Work-Metrics stale podkreślamy, że nie sama liczba jest ważna, ale jej kontekst, gdyż same dane liczbowe nie dają możliwości pełnego zrozumienia danego zagadnienia.
Hodowla bydła mlecznego i trzody chlewnej, w porównaniu do innych dziedzin hodowli, prawdopodobnie bardziej nadają się do analizy pomiarów rezultatów, ze względu na systematyczność produkcji hodowli i bardzo krótki okres czasu pomiędzy poniesionymi nakładami pracy (np. karmienia, dojenie itp.) a rezultatami produkcji (np. ilość sprzedanego mleka lub odsadzonych prosiąt).
Praca “bezpłatna” lub członków rodziny
Korzystanie z pracy członków rodziny w wielu gospodarstwach UE rodzi szczególne problemy przy ocenie wydajności pracy. Na potrzeby sprawozdawczości zwykle przypisuje się określoną wartość wykonywanej pracy przez członków rodziny. Inaczej mówiąc, dokonuje się možliwie prawidłowej oceny na podstawie bardzo skąpych danych. Jednakže oczywistym jest, že na potrzeby planowania działalności nie jest to właściwa metoda. Pracę członków rodziny naležy rozpatrywać dwojako: przy wycenie kosztów robocizny i w odniesieniu do właściwego kontekstu. Przy wycenie kosztów pracy, naležy wziąć pod uwagę następujące czynniki:
- Jeśli hodowla jest uzaležniona od pracy członków rodziny, koszty te powinny zostać ujęte, tak aby možna było wyliczyć ‘koszt produkcji’ i uwzględnić go w budžecie na wypadek wystąpienia przypadku skrajnego, tzn. nagłej nieobecności członka rodziny.
- Stawki godzinowe powinny być właściwe dla danej czynności, a niekoniecznie dla danej osoby, tzn. naležy sobie zadać pytanie ‘czy možna będzie znale?ć zastępstwo dla tej osoby i za ile?’, a nie ‘jeśli ta osoba znalazłaby zatrudnienie poza gospodarstwem, to ile by zarobiła?’
Przy ocenie kosztów siły roboczej, pracę członków rodziny naležy traktować z naležną wražliwością i trzeba sobie zadać pytanie, czy gospodarstwo jest bardzo zaležne od dužych nakładów pracy rodziny, czy tež korzysta z ich pracy, bo jest bez ograniczeń dostępna. W pierwszym przypadku, taka zaležność wskazywałaby na konieczność odniesienia się do kwestii wydajności pracy. W drugim przypadku, przy planowaniu działalności naležy uwzględnić možliwy scenariusz braku dostępności rodziny do pracy, lecz juž w mniej pilnym trybie.
Analiza przy pomocy programu Work-Metrics pozwala wskazać na poziomy aktywności poszczególnych osób, wykonujących pracę odpłatnie lub nieodpłatnie i zwrócić uwagę, gdzie określone osoby mogą mieć trudności w wykonywaniu zadań na czas lub, co tež može mieć miejsce, mimo właściwie wykonanej pracy, zostaje im jeszcze dužo wolnego czasu!
Praca za pensję i za dniówkę
Przystąpienie do bezstronnej analizy pracy, wymaga od nas zrozumienia tego, co motywuje pracowników do dobrego jej wykonywania lub do osiągania wysokiej wydajności. Niejednokrotnie, nie sprowadza to się do wysokości stawki godzinowej, która može być wypłacana bez względu na wydajność, ale do ‚całego pakietu pracowniczego’ – co oczywiście obejmuje całość wynagrodzenia, ale takže inne sposoby oceny wartości pracy, jak np. włączenie do udziału w podejmowaniu decyzji, wysłuchiwanie opinii pracownika, dalszy jego rozwój poprzez szkolenia i poczucie więzi w zespole.
Wypłacanie pensji zamiast dniówki, czy tež tygodniówki, može wpłynąć na obniženie czasu potrzebnego na prowadzenie działalności i može zwiększyć wydajność, przysparzając korzyści pracownikom, jak i kierownictwu. Przyczynia się to równiež od zmniejszenia sezonowych wahań dochodów, co ma miejsce w wielu gospodarstwach. Decyzja o tym, czy praca za pensję lub dniówkę jest bardziej właściwa, oczywiście będzie zaležała od sytuacji danego gospodarstwa i od wiedzy na temat poszczególnych osób i czynników motywujących pracowników hodowli i zawsze powinna być podejmowana w kontekście całego pakietu dotyczącego warunków pracy, jaki najlepiej može ich motywować.
Obnižanie kosztów nakładów a maksymalizacja przychodów od inwestycji
Często pracownicy są zatrudniani na pełny etat i nie mogą być zaangažowani w žaden inny sposób, zwłaszcza na farmach bardziej oddalonych lub tam, gdzie zapotrzebowanie na pracę jest zmienne w ciągu dnia. W takim przypadku często nie jest možliwe zmniejszenie stanu osobowego w gospodarstwie.
Ale nie oznacza to jednak, že wydajności pracy nie možna zwiększyć. Spędzanie większej ilości czasu na zadaniach ‘’produktywnych’ i poświęcenie zwiększonej uwagi na ich wykonywanie, može spowodować znaczne poprawienie efektywności. Takie czynności mogą obejmować, dla przykładu, utrzymywanie poziomu płodności na wysokim poziomie, zmniejszenie śmiertelności lub zachorowalności młodego inwentarza.
Ponadto, niektóre gospodarstwa mogą zdecydować się na powiększenie stada w wyniku przeprowadzonej analizy wykorzystania siły roboczej, która mogła wykazać, že przy tej samej wielkości kadry pracowniczej i organizacji gospodarstwa, može ono funkcjonować ze zwiększoną wydajnością. Ostateczny wybór naležy do hodowcy, ale wiedza i zrozumienie zagadnień przy podejmowaniu wyboru są lepsze dzięki przeprowadzeniu analizy wydajności pracy z Work-Metrics.
References
Christoffers, K. & Hemme, T. (2005) Labour costs analysis for typical dairy farms. In Hemme, Deeken et al. (2005): IFCN Dairy Report 2005, International Farm Comparison Network, Global Farm GbR, Braunschweig.
Fowler, T. (2007) 2006 Pig cost of production in selected countries. BPEX, Milton Keynes, UK.
Perrot, C., Coulomb, C., You, G. & Chatellier, V. (2007) Labour productivity and income in North-European dairy farms. Institute de l'Elevage et INRA SAE2, Nantes.
Robertson, P. & Wilson, P. (2007) Farm Business Survey 2005/06. Dairy Farming in England. Rural Business Research Unit, University of Nottingham.
